Het ontstaan van Beverwijk

By 26 april 2017

Beverwijk kreeg in 1276 marktrechten, verleend door Graaf Floris V van Holland, en stadsrechten in 1298, verleend door Graaf Jan I van Holland. Deze laatste gebeurtenis vond plaats op 1 november 1298, waarbij de handelsnederzetting aan het meer en het kerkdorp Sint-Aagtenkerk binnen één grens zijn samengebracht en nadien de stad Beverwijk vormden.

Hoe komt Beverwijk aan zijn naam

Dat Beverwijk zijn naam zou ontlenen aan het feit dat hier vroeger veel bevers huisden is misschien aardig gevonden, maar niet erg waarschijnlijk. Bij archeologische opgravingen zijn nooit botresten gevonden van een bever. Er zijn verschillende theorieën over de oorsprong van de naam en er wordt naarstig historisch onderzoek naar gedaan. Beverwijk heeft in ieder geval iets met Agatha. Honderdenéén keer stuit je hier op die naam. Zo ligt midden in de stad de opvallende woonwijk het Aagtendorp, bijzonder van vorm en kleur. Tussen het centrum en de woonwijken Zwaansmeer en Oosterwijk loopt de Aagtendijk, een dijkje van 800 jaar oud. In de Wijkermeer tussen de weilanden en de akkers ligt het militaire fort Sint Aagtendijk, onderdeel van een 19e eeuwse verdedigingslinie die als een gordel om Amsterdam ligt. En natuurlijk de Agathakerk aan de Breestraat, die met zijn bolvormige dak onmiskenbaar onderdeel is van het Beverwijkse silhouet. Aagtendorp, de Aagtenhal, de Agathakerk, fort Sint Aagtendijk, de Sint Aagtendijk, dat kan geen toeval zijn.

Een door velen aangehangen, maar niet bewezen, theorie is dat we voor een verklaring van de naam Beverwijk bij de heilige Agatha moeten zijn. In de vroege Middeleeuwen (1063) stond in deze streek de kerk of de kapel Agathenkiricha. Deze kerk of kapel was vernoemd naar de heilige Agatha. Dit meisje bleef ondanks het Romeinse verbod op het Christendom haar geloof trouw en werd daarom in het jaar 281 om het leven gebracht. Om die trouw werd ze later door de katholieke kerk heilig verklaard. Op een gegeven moment kreeg ook het dorp rond de kerk haar naam. Na 1250 wordt Sint Aghetendorpe ook wel Bedevaartwijk genoemd. Blijkbaar trok de ter ere van Agatha gebouwde kapel tal van bedevaartgangers. Wellicht werden zij ook aangetrokken door de weekmarkt die vanaf 1276 in Beverwijk werd gehouden. Een recht dat graaf Floris V in dat jaar aan Beverwijk had verleend. De gunstige ligging van Beverwijk (aan het open water, aan zee en een verbinding met Haarlem) was onder meer de reden voor de economische groei. Het stadje breidde flink uit.